Bağımsız Filmler düşük bütçe, bağımsız dağıtım, alternatif temalar ve karakterler, yaratıcılık, özgünlük ve anlatı özellikleri sanatsal tavırla farklılaşan konvensiyonel sinemanın kodları dışına çıkabilen içeriği ya da üretimi açısından farklılaşan yapımlardır. Tim Burton ekonomik zorluklar ya da dağıtım hakkında sıkıntılar yaşamasa da sektörü temsil eden Disney ile arasında resmi olmayan birçok problem yaşanmıştır
Bağımsız sinemanın ortaya attığı yenilik genellikle riskli ve konu açısından daha deneyseldi. Burton aldığı risklerde -Ed Wood dışında- başarılı olmuş ve daima yükselişte ve akıllara kazınan bir yönetmen olarak tarihe geçmiştir.
Sonuç olarak, bir sinemacının bağımsız sinema çizgisinden uzaklaşması veya ona bağlı kalması, büyük stüdyolarla çalışma şekline, projenin hedeflerine ve sinemacının kendi sanatsal duruşuna bağlıdır. Her durumda, sinemacının yaratıcılığını ve özgünlüğünü sürdürebilmesi ve kendi vizyonunu izleyiciye aktarabilmesi önemlidir. Bu bağlamda Disney ile arasında olan özgünlük çatışması geniş kitlelerce Burton’dan yana olduğu söylenebilir.
Ayrıca Burton’ın bağımsız bir sinemacı olup olmadığı bir bakıma spesifik bir görüş olabilir. Bahsettiğim; yönetmenin bağımsızlık çizgisinde olduğu bir gerçek fakat ekonomik ve stratejik unsurlar Burton’ı bir bakıma Hollywood sinemasına yaklaştırıyor. Fakat buna karşın kendinden emin bir şekilde yakaladığı Burtonist tarz onun Hollywood’un geniş görünen fakat kendine tezat dar penceresinden bakmamasına, kendi yolundan ilerlemesine yardımcı oluyor.
Özetle, yerel ve merkezi kaynaklar da Burton hakkında oldukça fazla inceleme bulunuyor, konu itibari ile faydalanacağım birçok kitap, ansiklopedi, blog yazıları ve makaleler buldum. Bunları geniş çerçeve ile taradığımda hiçbir kaynaktan Burton’ın bağımsızlığı hakkında kesin ve nesnel bir içeriğe rastlamadım. Gözlemlediğim içerikler bazı zamanlar daha çok öznel ve kısmen varsayımlardan ibaret içeriklerdi. Bana kalırsa Burton’ın yönetmen bakış açısı kendisi için bağımsız olma yolunda ilerliyor fakat çoğu bağımsız sinemacıdan daha çok şanslı ve daha fazla kaynağa (hem ekonomik hem de dağıtım açısından) erişimi olduğundan tam tersi olarak da görülebiliyor.
Tim Burton sinematografisi gibi kendisi de belirli bir kalıba alınmayacak bir yönetmen gibi duruyor. Kendisini kategorize ettiğimizde dahil, filmleri gibi kendisinde de gizem veyahut belirsizlik hâkim sanki. Dolayısıyla Burton elbette bağımsız bir sinemacı olarak değerlendirebilir fakat buna bir bakıma içinde bulunduğu koşullar yön veriyor. İlerleyen zamanlarda ne tarafa evrilebilir bilemeyiz, takip ederek göreceğiz.
Bu üçleme dahilinde (Tim Burton Filmografisinde Bağımsız Sinema İzleri: Kariyerinin İlk Yılları, “Burtonist” Tarzın Olgunlaşması ve Holywood’da Yükseliş, Bağımsız Sinema Düzleminde Burtonist Tarz: Hollywood’da Özgün Kalabilmek) kullanılan kaynaklar, aşağıda belirtildiği gibidir.
Referanslar
https://www.studiobinder.com/blog/tim-burton-style-analysis/
https://medium.com/@Anacrg/edgar-allan-poe-in-tim-burton-d59a4d76ba9f
Gothic Fantasy: Tim Burton, The Man Behind the Movies – Edwin Page
The Work of Tim Burton – Jeffrey Andrew Weinstock
The Phiolosophy of Tim Burton – Jennifer McMahon
The Bocket Essential, Tim Burton – Colin Odell ve Michelle Le Blanc
The Tim Burton Enclopedia – Samuel Umland
